Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem

E-biki w e-mobilności w świetle artykułu prof. Władysława Mielczarskiego

Electromobilność. Główne kierunki działania

Jak donosi PAP i CIRE działalność operacyjną rozpoczęła spółka Electromobility Poland. Może z tym rozpoczęciem działalności to trochę przesady, ale udało się mianować prezesa, co zajęło zaledwie pięć miesięcy, jako że spółkę powołano w połowie września 2016. Początki są zawsze trudne, na co może wskazywać choćby Program Polskiej Energetyki Jądrowej.

Powrót do przeszłości?
Pracy jest dużo, więc warto ustalić główne kierunki i wykorzystać doświadczenia z przeszłości oraz z innych krajów. Może nie wszyscy wiedzą, ale samochody elektryczne, i to nawet ciężarowe, były dosyć powszechnie używane na początku XX wieku. Zdjęcie z National Railway Museum z Londynu pokazuje ładowanie akumulatorów w magazynach stacji St. Pancras - obecnie to największa stacja kolejowa w Londynie, skąd odjeżdżają również pociągi do Europy Kontynentalnej pod kanałem La Manche.

Zdjęcie z National Railway Museum and SSPL opublikowane zgodnie z the Creative Commons Universal (CC0) licencją.

Pojazdy szynowe
eMobilność może rozwijać się w kilku głównych kierunkach. Najbardziej perspektywiczne są elektryczne pojazdy szynowe dla potrzeb zbiorowego transportu i w tym obszarze w Polsce mamy najwięcej doświadczenia. Jednak same pojedyncze pojazdy to obecnie już za mało. Potrzebne są kompleksowe systemy kierowania ruchem w celu zmniejszenia obciążenia sieci zasilającej, a nawet skoordynowany rozruch i hamowanie dla odzyskiwania części energii.

Elektryczne autobusy i Auto-trolejbusy
Drugim kierunkiem choć mniej perspektywicznym są autobusy elektryczne. Ich wadą jest ograniczenia czasu użytkowania o około 20-30%, koniecznego na doładowanie akumulatorów w okresie pracy przyjmowanym w godzinach 5:00-20:00. To znacznie podnosi koszty, które trudno zrekompensować tańszą energią elektryczną, która zresztą jest tańsza w stosunku do paliw płynnych również dlatego, że jest mniej opodatkowana. Dlatego też należy liczyć się ze stratami budżetu z powodu mniejszych podatków od paliw płynnych. Bardzo dużym kosztem mogą być stacje szybkiego ładowania na przystankach, dlatego z tego rozwiązania warto zrezygnować przynajmniej na początek.

Dobrym połączeniem i innowacyjnym polskim rozwiązaniem byłoby połączenie pewnych cech autobusu elektrycznego (z akumulatorami) i trolejbusu z możliwością ładowania na niektórych odcinkach poprzez pantografy. Rozwiązanie to jako Auto-trolejbusy przedstawiałem na CIRE i BiznesAlert.

Elektryczne rowery
W środę (15.02.2017) miałem prezentację dla firm energetycznych i przedstawicieli władz landów w Niemczech (Essen) na temat przyszłych kierunków rozwoju systemu elektrycznego oraz urządzeń odbiorczych, i właśnie elektryczne rowery oraz Auto-Trolejbusy znalazły największe zainteresowanie, podczas gdy elektryczne samochody czy stacje ładowania były przyjmowane z dużym sceptycyzmem.

Produkcję elektrycznych rowerów można łatwo rozwinąć w Polsce, co pokazuje zdjęcie polskiego roweru elektrycznego produkowanego w Wieluniu. Użycie rowerów elektrycznych jako rowerów miejskich i budowa stacji dokowania z przekształtnikami pozwalającymi ładować akumulatory lub pobierać z nich energię do sieci, w zależności od zapotrzebowania, leży w granicach polskich możliwości technologicznych. Wykorzystanie sterowania za pomocą IT pozwoli na uzyskanie efektu synergii.
Zasada eBike - rower elektryczny polskiego producenta z Wielunia.
Stacja dokowania rowerów miejskich w centrum Łodzi przy przystanku "Stajnia Jednorożców"

Mamy ambitne zamiary posiadania 1 mln samochodów elektrycznych do 2025 roku. Są to zamiary równie ambitne, jak i nierealne, ale 1 milion rowerów elektrycznych możemy użytkować do 2019-2020 roku, w szczególności gdy będzie to rower miejski, łatwy do wypożyczenia. Sukces m. Łodzi, gdzie w ciągu 102 dni rower miejski został wypożyczony ponad 1 milion razy jest tego najlepszym dowodem.

Stacje dokowania rowerów miejskich w centrum m. Łodzi.

Milion wypożyczeń roweru miejskiego w ciągu 102 dni w 500 tys. mieście.

Samochody elektryczne
To jest obok stacji ładowania najmniej perspektywiczny kierunek rozwoju eMobilności. Są co prawda przykłady, że luksusowy samochód elektryczny - Tesla - został sprzedany w 400 tys. egzemplarzy po cenie 100 000 USD, ale jak piszą komentatorzy z prawie 4 mld USD stratą dla firmy. Kupili ten samochód głównie zamożni celebryci z Kalifornii i Los Angeles dla których 100 tys. USD nie jest wielkim problemem. Są też przykłady negatywne z Norwegii czy Danii, gdzie małe samochody elektryczne nie zyskały akceptacji. Samochodu tak luksusowego jak Tesla nie zbudujemy, a samochody wielkości zabawkowej typu Pixi czy Dixi mało kto kupi oprócz kilku zamożnych hipstersów czy przymuszonych urzędów.

Stacje ładowania samochodów elektrycznych
Zakładając, że koszt zakupu, budowy i podłączenia takiej stacji na około 200 tys. zł, to biorąc pod uwagę koszty obsługi - niestety częstej i kosztownej; średni koszt dzienny, przy założeniu pracy stacji ładowania na około 10 lat i użytkowaniu 200 dni w roku wynosi około 200zł dziennie. Obecnie większość instalowanych stacji ładowania jest bezpłatna dla użytkownika, ale nie znaczy, że bezkosztowa dla firmy, która to instaluje i obsługuje czy samorządu, który finansuje to działanie. Kiedyś te koszty trzeba będzie przenieść na użytkownika. Kolejnym problemem jest blokowanie miejsca przy stacji ładowania. Jak skłonić posiadacza samochodu elektrycznego, aby wrócił po 1-2 godzinie i przestawił swój samochód w inne miejsce? W amerykańskiej prasie można znaleźć opisy konfliktów czy nawet walk o miejsce przy stacji ładowania.

Przykładowo firma Greenway Greenway ze Słowacji proponuje trzy programy opłat za ładowanie samochodów elektrycznych. Średni koszt za 1 godzinę został obliczony przy założeniu ładowania samochodu przez 1 godzinę dziennie i przez 20 dni w miesiącu.
Nazwa programu Opłata miesięczna Opłata za 1 minutę Średnio za 1 godzinę
ZERO 0 0,5 Euro 30 Euro
Optimal 19 Euro 0,2 Euro 21 Euro
Full 69 Euro 0,1 Euro 10 Euro


Zamiar według sił
Kiedy ma się ograniczone możliwości warto skupić się na tym co realne i mierzyć zamiar według sił, bo efekty zbytniego rozdmuchania propagandowego mogą być kosztowne. Za dwa lata usłyszymy: "Sprawdzam".

autor: prof. dr hab. inż. Władysław Mielczarski, Politechnika Łódzka
żródło: www.cire.pl